توضیح در خصوص دقت

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

حتما شما هم با مشکل دقت دمایی و رطوبتی چمبر های آزمایشگاهی مانند: آون، انکوباتور، فریزرآزمایشگاهی، یخچال آزمایشگاهی یا اتاقک های پایداری و محفظه رشد برخورد کرده اید. آیا می دانید وقتی صحبت از دقت دمایی در چمبرهای آزمایشگاهی میکنیم منظور چیست؟در اینجا سعی می کنیم توضیحات مختصری دراین زمینه ارائه دهیم تا با ایجاد آگاهی جهت مصرف کنندگان جلوی مشکلات بعدی مانند خرید اشتباه را بگیریم.

جهت روشن شدن موضوع لازم به ذکر است که برای بدست آوردن دقت بالا نیاز به کارکرد صحیح چند بخش از دستگاه داریم .1-نمایشگر. 2-کنترلر .3-سیستم توزیع دما در نقاط مختلف دستگاه.که در زیز به بررسی هر یک از یان موارد می پردازیم.

منظور از اختلاف دما چیست؟ هر گاه صحبت از دقت دما می کنیم باید مشخص باشد منظور دقت کدام یک از موارد ذکر شده و در چه رنجی می باشد.

دقت نمایشگر: کلیه دستگاه ها دارای نمایشگر دما هستند که دمای داخل محفظه را نمایش میدهند.منظور از دقت نمایشگر این است که نمایشگر با چه تلرانسی دمای محفظه را نمایش میدهد.برای مثال زمانی که برد دستگاه 37 درجه را نمایش می دهد دمای واقعی داخل محفظه چقدر است.این اختلاف را accuracy  یا دقت نمایشگر می نامند.که هر چه کمتر باشد نشان دهنده عملکرد دقیقتر نمایشگر می باشد. پر واضح است که این دقت ربطی به نوسان دما ندارد.برای مثال، دستگاه می تواند نمایشگر بسیار دقیقی داشته باشد ولی نوسان دمای داخل محفظه زیاد باشد.

ثبات حرارتی: چمبرهای آزمایشگاهی دارای یک کنترلر می باشند که وظیفه کنترل و ثابت نگهداشتن دمای داخل چمبر در دمای مورد نظر کابر را دارند.منظور از ثبات حرارتی یا stability میزان نوسان دستگاه در دمای ست پوینت است . هر چه عدد stability کمتر باشد نشان دهنده عملکرد بهتر دستگاه است. امروزه کنترلر ها معمولا دیجیتال هستند و از روش های متفاوتی برای ثابت نگهداشتن دما استفاده می کنند.هر چند که هنوز در برخی برندها از ترموستات های مکانیکی استفاده می شودکه قطعا به دقت سیستم های دیجیتال نیستند. باید توجه نمود که صرف استفاده ازکنترلر دیجیتال یا استفاده از میکرو کنترلر نیز نمی تواند عملکرد دقیق کنترلررا تضمین نماید و عوامل دیگری همچون روش کنترل و مهارت برنامه نویسی نیز در آن نقش دارد.

گر چه ثبات حرارتی بسیار مهم است ولی تاثیری در همدمایی دستگاه ندارد.بدین معنی که ممکن است دستگاهی بتواند دما را ثابت نگهدارد ولی دما در نقاط مختلف محفظه فرق کند

دقت همدمایی: یکی از نکات بسیار مهم در چمبرهای ازمایشگاهی همدمایی در نقاط مختلف محفظه داخلی است.منظور از هم دایی یکسان بودن دما در نقاط مختلف دستگاه است که به آن uniformity یا دقت همدمایی می گویند.بدیهی است که هر چه این عدد کمتر باشد بهتر است.گاهی اوقات برای بهتر کردن همدمایی از فن سیر کوله استفاده می کنند اما باید توجه داشت که صرف استفاده از فن سیرکوله در همدمایی دستگاه تاثیر مثبت ندارد و نوع فن،محل قرار گیری فن و المنت ها و طراحی ساختار داخلی دستگاه نیز در همدمایی بسیار مهم هستند.

رزولوشن: یکی از نکاتی که گاها با دقت دستگاه اشتباه می شود رزولوشن دستگاه است. منظور از رزولوشن پله های اندازه گیری و نمایش دما می باشد .برای مثال دستگاهی که رزولوشن آن 0.1 است یعنی دما را به صورت یک دهم یک دهم نمایش و کنترل می نماید و دستگاهی که رزولوشن آن 1 درجه است دما را یک درجه یک درجه نمایش و کنترل می نماید. بدیهی است که هر چه رزولوشن کمتر باشد بهتر است.در برخی دستگاهها رزولوشن در دماهای پایین 0.1 و در دماهای بالاتر 1 درجه می باشد.

نکته مهم دیگر در بحث دقت رنج دمای مورد نظر کاربر است.دقت حرارتی در همه رنج دستگاه یکسان نیست .برای مثال ممکن است دستگاه در یک دما (37درجه)بسیار دقیق باشد و در دمای دیگر(54) اختلاف دما داشته باشد.به همین دلیل کمپانی های معتبر دقت دما را در رنج های مختلف به تفکیک بیان می کنند.

با توضیحات بالا مشخص گردید که دقت دمایی بالای دستگاه، شامل عملکرد صحیح چند بخش می باشد و صرف دقت بالا در یکی از بخش ها نمی تواند دستگاه را دقیق نامید.بنابراین اعلام دستگاه با دقت 0.1 درجه اساسا اشتباه می باشد.چرا که باید مشخص شود این 0.1 مربوط به کدام بخش است(دقت نمایشگر،ثبات حرارتی،هم دمایی).حتی گاهی مشاهده شده که رزولوشن دستگاه به عنوان دقت دستگاه عنوان می گردد و مشکلاتی را برای مصرف کنندگان پیش می آورد.

سوال:جهت اطمینان از دقت دستگاه چه کنم؟

گاها مشاهده شده که کاربران با قراردادن یک ترمومتر داخل دستگاه سعی در بررسی میزان دقت دستگاه و بررسی عملکرد کنترلر دارند.اما باید توجه داشت که بررسی عملکرد حرارتی دستگاه نیاز به ابزار خاص و دانش خاص دارد.لذا جهت انجام این کار حتما از شرکت های کالیبراسیون بخواهید تا عملکرد دستگاه را بررسی کنند.شرکت های کالیبراسیون تحت نظر اداره استاندارد فعالیت می کنند و پس از انجام کالیبره دستگاه گواهی کالیبراسیون صادر می نمایند و دقت دستگاه را ازجهات مختلف و دماهای متفاوت بررسی می کنند.