کالیبراسیون چیست؟

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره غیر فعال
 

در استاندارد ملی ایران کالیبراسیون چنین تعریف شده : کالیبراسیون عبارت است از مقایسه یک دستگاه اندازه گیری با یک استاندارد و تعیین میزان خطای این وسیله نسبت به آن و در صورت لزوم تنظیم دستگاه در مقایسه با استانداردهای مربوطه.به زبان ساده کالیبراسیون اندازه گیری و صحت وسیله اندازه گیری در مطابقت با مرجع تایید شده می باشد.

با توجه به اینکه دستیابی به کیفیت برتر و انجام آزمایش های دقیق از طریق انجام آزمون ها و اندازه گیری های مطمئن صورت می گیرد لذا انجام فرایند کالیبراسیون در تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی اهمیت ویزه ای پیدا می کند.گرچه به گمان برخی فرایند کالیبراسیون منجر به صرف هزینه و زمان می گردد اما باید توجه داشت که عدم قطعیت اندازه گیری، سبب تشخیص نادرست می شود .

کالیبراسیون معمولا با اهداف زیر انجام می شود:

برای استقرار قابلیت ردیابی دستگاه به استانداردهای مرجع 

اطمینان از درستی مقادیر خوانده شده از دستگاه اندازه گیر

زمان کالیبراسیون:

عوامل زیادی در حداقل زمان فواصل اندازه گیری موثر هستند:

1-نوع وسیله

2-پیشنهاد و توصیه کارخانه سازنده

3-روند داده های به دست آمده از روی سوابق کالیبراسیون قبلی

4-سوابق تعمیر و نگهداری دستگاه

5-طول زمان استفاده و تعداد دفعات استفاده 

6-مدت زمان عمر دستگاه

7-تغییر شرایط محیطی(ماننددما،رطوبت،ارتعاشات و...)

فنون کالیبراسیون:

به طور کلی کالیبراسیون به سه روش قابل اجرا است. روش اول،به دست آوردن خطا و ثبت نتایج حاصله است. روش دوم،روش اول را دربرگرفته و تنظیم ،تعمیر یا حذف خطای ایجاد شده را در بر می گیرد.روش سوم علاوه بر پوشش روش اول و دوم ،نتایج حاصله با استاندارد و دستورالعمل مربوطه مقایسه و وضعیت دستگاه نیز از جهت قبول یا رد آن مشخص می شود.

مکان کالیبراسیون:

مکان کالیبراسیون می تواند در محل ازمایشگاه شرکت کالیبراسیون باشد و یا در محل استفاده دستگاه.بهتر است دستگاه در محل استفاده کالیبره گردد تا مواردی مانند تغییر شرایط محیطی یا آسیب دستگاه در حمل و نقل در صحت کالیبراسیون نقشی نداشته باشند.

برچسب گذاری:دستگاه کالیبره شده باید از دستگاه کالیبره نشده مشخص باشد تا اشتباه سهوی دقت آزمایش را زیز سوال نبرد.به این منظور معمولا روی دستگاه کالیبره شده یک برچسب نصب میگردد که روی آن نام و کد شناسایی دستگاه،تاریخ کالیبراسیون،تاریخ انجام کالیبراسیون بعدی،محدودیت های کاربرد و استفاده از دستگاه درج می شود. همچنین همزمان با این مرحله برگه سوابق کالیبراسیون نیز صادر می گرددکه در آن مواردی مانند:اطلاعات شناسایی دقیق ابزار(نام،کد،سریال)،نام مسول و محل نگهداری،تاریخ کالبراسیون،تاریخ کالیبراسیون بعدی،حدود خطای قابل قبول، نتيجه کاليبراسيون در قالب مقادير خوانده شده پيش از تنظيم و پس از تنظيم براي هريک از پارامترهاي مورد کاليبراسيون،  شماره سريال استانداردهايي که براي کاليبره کردن ابزار به کار رفته اند، شرايط محيطي در حين کاليبراسيون، نام شخصي که عمل کاليبراسيون را انجام داده است، جزئيات هر گونه محدوديت استفاده، جزئيات تمامي تنظيمات ، خدمات ، تعميرات و تغييراتي که انجام شده است درج می گردد.